SON DƏQQƏ

naxcivanxeberleri.com

Kəhrizlər etibarlı su mənbəyidir

Kəhrizlər etibarlı su mənbəyidir
8-06-2020, 03:00

Türkdilli xalqların yaratdığı tarixi nümunələrdən olan kəhrizlərin insan həyatı və təsərrüfat fəaliyyəti üçün mühüm əhəmiyyəti olmuşdur. Avropa və Asiya qitələrinin dörddə bir hissəsində məskən salmış qədim türkdilli insanlar iqlim şəraitinin quraq, çay şəbəkəsinin zəif olduğu dağətəyi ərazilərdə yeraltı suları kəhrizlər vasitəsilə yer səthinə çıxararaq, özləri üçün etibarlı su mənbəyi yaratmışlar.

Tarixi mənbələrdə Azərbaycan ərazisində kəhriz sularından eramızdan 2 min 500 il əvvəl istifadə olunduğu qeyd edilir. Əfsanə, rəvayət və nağıllarda kəhriz quyuları, onları birləşdirən lağımlar, orada gizlənmiş canlılar, «qaranlıq dünya», «işıqlı dünya» haqqında maraqlı epizodların olması da kəhriz sularından ta qədim dövrlərdən istifadə olunduğunu təsdiqləyir.
Şərur düzünün dağətəyinə qovuşduğu ərazilərdə indiyədək çoxlu kəhrizlər qalmaqdadır. Dəmirçi kəndinin yuxarısında «Axund Həsənin kəhrizi», «Kalbakərəmin kəhrizi», «Kalbamusanın kəhrizi», «Ağa kişinin kəhrizi», «Məhəmmədin kəhrizi», «Məmmədbağırın kəhrizi», «Ələsgər uşağının kəhrizi», «Səfər kişinin kəhrizi», «Hacı Qənbərin kəhrizi», «Kalbaquluoğlunun kəhrizi» və sair adlarla tanınan xeyli sayda kəhriz mövcuddur. Kanallar çəkilənədək kəndin əkin sahələrinin suvarılmasında da bu kəhrizlərin suyundan istifadə olunurdu. Kəhrizlərdən çəkilmiş arxların kənarında çoxlu tut, iydə və digər meyvə ağacları olardı. Yayda İstisu, Ələyəz, Əyricə, Əmioğlu yaylaqlarına gedənlər üçün kəhrizlər yolüstü su mənbəyi idi.

1955-ci ildə kənddə müəllim işləyən Fətulla Fətullayev bir neçə kəhrizin suyunu kənd mərkəzinə çəkdirmişdi. 1978-ci ildə məktəb direktoru işləmiş Vəli Əliyevin rəhbərliyi ilə pedaqoji kollektiv «Səfər kişinin kəhrizi»nin suyunu məktəb həyətinə gətirmişdir. Qeyd edək ki, bu kəhrizlərin suyundan sakinlər indi də istifadə edirlər.

Məlum olduğu kimi, muxtar respublikamızda batmış, yaxud suyu qurumuş kəhrizlərin bərpası istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər nəticəsində indiyədək onlarla kəhrizə yeni həyat verilmişdir. Kifayət qədər alternativ su mənbələrinin olmasına baxmayaraq, bu gün də Dəmirçidəki bir neçə kəhrizdən daim axara malik etibarlı və təmiz su mənbəyi kimi istifadə edirlər. Kənd sakinləri kəhrizlərin qorunması, lazım gələndə təmizlənməsi üçün əl-ələ verib işləyirlər. Bu, həm də keçmişimizi yaşatmaq və gələcəyə daşımaq baxımından təqdirəlayiqdir.

 

“Şərurun səsi”

Aynurə Yusifova

Mətndə səhv var? Onu siçanla seçin və Ctrl+Enter düyməsini basın.
ŞƏRH YAZ
OXŞAR XƏBƏRLƏR

UŞAQ CƏRRAHI

XƏBƏR LENTİ
BÜTÜN XƏBƏRLƏR
Hüquq guşəsi
NEKROLOQ

«    Eylül 2020    »
PtSaÇrPrCuCtPz
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930